Ik ben opgegroeid in Waddinxveen, een dorp vlakbij Gouda waar ik in mijn jeugd ook vaak ben geweest. De afgelopen twintig jaar heb ik deze stad echter niet of nauwelijks bezocht. Maar vorige week was ik weer even terug. Bij deze gelegenheid mocht ik me met een gids door de stad laten meevoeren met de onbevangen blik van een toerist.
De stad voelde bekend maar tegelijkertijd ook verrassend nieuw. Ik kwam op plekken waar ik nog nooit was geweest en hoorde over historie en wetenswaardigheden van een stad die ik dacht te kennen. Met een hoofd vol nieuwe indrukken en verhalen stapte ik ‘s avonds op de trein huiswaarts. En ook niet te vergeten een goedgevulde tas en buik vol Goudse lekkernijen. Ik neem jullie graag mee in mijn terugblik op deze inspirerende Goudse belevenis! Mijn voornemen is om binnenkort nog eens terug te gaan voor een vervolg, wie weet zijn jullie na het lezen net zo enthousiast als ik!
Stad van kaas, kaarsen, plateel en nog veel meer
Wellicht kennen de meesten Gouda als de stad van kaas, stroopwafels, de imposante Sint-Janskerk en het beroemde stadhuis en de Waag. Dat klopt, maar er is veel meer! Wist je bijvoorbeeld dat Gouda ook bekend staat om zijn kaarsen, pijpen, plateel (een bepaald soort keramiek) en bier? Gouda was ooit zelfs dé bierstad van de Lage Landen! Deze uitingen van eeuwenoude tradities en ambachten kun je nog steeds terugzien en beleven in een omgeving van schilderachtige grachten, sfeervolle markten, monumentale panden en culturele gebouwen en musea. Om je voor te bereiden op een dagje Gouda kan de website Welkom in Gouda je op weg helpen. Of boek een stadswandeling of foodtour via Ontdek Gouda, daar kun je diverse thema wandelingen en groepsuitjes boeken. Onze gids René vertelde ons die dag vol trots en enthousiasme over zijn stad en later die dag verruilde hij zijn rol als gids moeiteloos voor die van gastheer in z’n huiskamerrestaurant (daarover straks meer).
De Gouda Cheese Awards
Maar voordat ik meer over mijn Goudse ontdekkingstocht vertel ga ik even terug naar de aanleiding van mijn bezoek aan Gouda. Het begon namelijk allemaal met een uitnodiging om de finale van de “Gouda Cheese Awards” te mogen bijwonen. Deze bijzondere kaaswedstrijd vindt jaarlijks plaats in het decor van de traditionele Goudse kaasmarkt. Deze kaasmarkt is op zichzelf al de moeite waard eens te bezoeken. Hier kun je even terug in de tijd en zien hoe boeren en handelaren met ouderwets ‘handjeklap’ onderhandelden. Na een bereikt akkoord over de kaasprijs worden de kaaswielen met paard en wagen afgevoerd naar de Waag. Dit tafereel is van april tot en met augustus wekelijks te aanschouwen op donderdagochtend tijdens de weekmarkt op het plein.
De lekkerste kaas van Nederland
Bij de Gouda Cheese Awards gaat het vooral om smaak, het is dus geen technische kaaskeuring. In een voorselectie heeft een grote consumentengroep alle inzendingen voor deze wedstrijd “blind” geproefd en beoordeeld. Uit twee categorieën: Goudse kaas en Geitenkaas zijn elk 3 finalisten geselecteerd. Tijdens de feestelijke eindfinale worden deze geproefd en gekeurd door een jury. Als ik ooit gevraagd zou worden voor een dergelijke functie als jurylid te fungeren dan hoef ik daar niet lang over na te denken. Kaas keuren als opdracht lijkt me geen straf! Maar deze functie was helaas al vergeven. 😉 Aan drie toegewijde proevers die deze taak vol enthousiasme vervulden: burgemeester Pieter Verhoeve, Bas Erkens (redacteur bij Foodies Travel en Foodies Magazine) en Jan Haan (oa. mede-oprichter van Marokkaas, Goudse kaas met een Marokkaanse twist).
Ik had het geluk om tijdens de finale de kazen van de zes finalisten ook te mogen proeven. Allen terechte finalisten en erg smaakvol. Maar in mijn hoofd had ik twee winnaars gekozen. Een paar uur later maakte de jury onder tromgeroffel de winnaars bekend! Twee blije teams op het podium die hun kaas een jaar lang “de lekkerste van Nederland” in hun categorie mogen noemen. Ik begreep deze keuze, het was ook de mijne, hoe leuk! Goud voor Noord-Hollandse Gouda PlanetProof belegen (Velder) en voor AH geitenkaas belegen 50+, van harte gefeliciteerd!
Kaas in koffie-pecan dip en Gouda Kaaswafel
Tijdens de wedstrijd werden we ook getrakteerd op kaashapjes gemaakt door jurylid Bas Erkens: een hartige muffin met Goudse kaas en blokjes geitenkaas gedipt in honing en gemalen koffie met pecannoten. Allebei erg lekker en die laatste ook heel verrassend! Een andere Goudse verrassing was de Van Gouda Kaaswafel! Gemaakt volgens hetzelfde principe als de stroopwafel, twee wafels met een vulling ertussen maar nu als hartige variant. Twee krokante hartige wafels gevuld met gesmolten kaas. Een briljant idee! We proefden ze versgebakken bij hun marktkraam maar dat kan ook in hun winkel. Daar zijn ze te koop in meerdere varianten om ter plekke warm te eten of om mee naar huis te nemen in geschenkverpakking.
Lunchen in een voormalig weeshuis
Inmiddels was de middagpauze aangebroken en aangezien we die ochtend al vroeg op pad waren hadden we na de kaashapjes nog behoefte aan een lichte lunch. Een korte wandeling bracht ons van het bruisende marktplein naar een serene binnentuin in een monumentale omgeving omringd door planten en sfeervolle decoraties. Net achter de Sint-Janskerk streken we neer bij COCO Relais & Chateaux Hotel Weeshuis. Dit voormalige weeshuis is nu dé plek waar je heerlijk kunt vertoeven voor verfrissende drankjes, een ontspannen lunch, luxe Afternoon Tea of koffie met taart. Voor de lunch was er keuze uit elegante frans geïnspireerde kleine gerechten. Met eigenzinnige creaties als doperwtgazpacho en diverse hartige macarons en eclairs. Maar ook een kleurrijke salade of 12-uurtje behoren tot de opties. Ik koos de tuna melt eclair en die stelde zeker niet teleur!
Er bevindt zich op deze unieke locatie ook een hotel en restaurant LIZZ* die vorig jaar een eerste Michelinster in ontvangst mocht nemen. Het blijkt volgens de omschrijving op de site “de perfecte plaats om kennis te maken met de verfijning en elegantie van haute cuisine, zonder dat het een aanslag op uw portemonnee is”. In combinatie met de sfeervolle ambiance is het zeker een plek om te onthouden!
Museumhavencafé IJsselhuis Gouda
Museumhavencafé IJsselhuis Gouda ligt op loopafstand net iets buiten het stadshart. Je moet het als buitenstaander dus maar net weten, maar deze verborgen parel is zeker de moeite waard om te bezoeken! Gevestigd in het voormalige schipperswachtlokaal uit 1911 bij de Mallegatsluis. Chef Herman Winkelman en zijn team maken een variërend menu. Het is dus een verrassing wat er wordt geserveerd, maar met deze bevlogen en creatieve talenten heb ik er alle vertrouwen in dat het altijd een feestje is.
De gerechten worden gemaakt van lokale seizoensproducten waarbij een grote rol weggelegd is voor smakelijke groente bereidingen. Het rijkelijk belegde smørrebrød met gerookte en ingelegde biet en frisse yoghurt was heerlijk. Net als die met kikkererwt, zeewier en gepickelde Padrón peper! De bierkaart is zoals de ingrediënten ook lokaal georiënteerd met overwegend Nederlandse brouwerijen, ‘er wordt zoveel moois dichtbij gebrouwen, waarom zou je verder kijken?‘ is hun motto. Ik ga er zeker eens terug om me nogmaals te laten verrassen!
Het gezellige terras in de beschutting van bomen met zicht op de sluis is een ideale plek voor etentjes en borrels. Ze zijn het hele jaar door geopend, alleen kan het zijn dat ze in het najaar wat minder vaak open zijn. Kijk daarom vooral eerst even op de website voor de openingstijden! Reserveren kan alleen voor de plaatsen binnen, niet voor het terras.
Gelato en Sechuan ijs van David
Voor een ijsje is er altijd plek! Dat was gelukkig ook het geval na de proeverijen die we inmiddels al achter de rug, of toepasselijker gezegd, achter de kiezen hadden. Onze gids bracht ons tegenover het stadhuis naar David’s Gelato. Aan het aantal klanten bij de vitrine en op het terras te zien een populaire plek. Maar David maakte tussen alle bedrijven door ook nog tijd om ons meer te vertellen over zijn werk. Dit deed hij met zoveel enthousiasme dat het bijna niet over werk leek te gaan, meer over een passie.
Vooral toen het ging over zijn baanbrekende uitvinding: Sechuan ijs. Zijn expertise als ijsbereider zet hij namelijk ook in voor mensen die om medische redenen, bijvoorbeeld na een bestraling, te kampen hebben met een droge mond. Met diverse problemen als gevolg bijvoorbeeld met eten en praten. Samen met een voedingsdeskundige uit het LUMC heeft David speciaal voor deze mensen het Sechuan ijs bedacht en ontwikkeld op basis van oa. fruit en natuurlijk extract van de Sechuan Button bloem®. Dit ijs heeft een stimulerende werking op de speekselklieren. Ik mocht er een proeven en behalve dat het een smakelijk ijsje is, ondervond ik ook het effect.
Na dit unieke en intrigerende verhaal zou ik bijna vergeten te vertellen dat je bij David’s gelato ook gewoon terecht kunt voor een bolletje ijs in vele lekkere smaken. We mochten proeven en de pistache (van twee soorten pistachenoten) is zeker een aanrader maar ook die met gember en citroengras. En uiteraard behoort ijs met stroopwafels ook tot de opties. Binnenkort breidt David zijn aanbod uit want naast de gelateria komt zijn trattoria met diverse broodjes op authentieke Italiaanse wijze belegd. Zo kun je in zomer en winter genieten van de Italiaanse traktaties van David!
Is er verschil tussen siroopwafels en stroopwafels?
Als kind kende ik alleen de term stroopwafel, maar tegenwoordig gaan er ook veel siroopwafels over de toonbank. Beide termen worden vaak door elkaar gebruikt. Maar sommige bakkers onderscheiden de naamgeving op basis van de bereidingswijze. De stroopwafel wordt vaak gemaakt uit één wafel die horizontaal in tweeën wordt gesneden. Daarna wordt er een dikke stroop op gesmeerd en beide helften weer op elkaar gedrukt. De siroopwafel van Kamphuisen bestaat uit twee afzonderlijk gebakken dunne wafels. Deze worden daarna met een karamelsiroop aan elkaar geplakt. Ik had het geluk 3 soorten te kunnen proeven, die van: Kamphuisen, Van Vliet en Markus. Het is zeker leuk om deze eens te vergelijken, benieuwd welke jullie voorkeur heeft!
Vlakbij de Waag is de Kamphuisen Siroopwafelfabriek waar je ook kunt zien hoe de Kamphuisen Siroopwafels worden gemaakt. Het recept van deze heerlijke krokante siroopwafels krijg je echter niet. Dit recept wat al sinds 1810 wordt gebruikt schijnt het best bewaarde geheim van Gouda te zijn, het wordt zorgvuldig bewaard in een verzegelde envelop. Wil jij deze lekkere siroopwafels cadeau doen? Ze zijn ook verkrijgbaar in mooie cadeauverpakkingen.
Een leuke tip is om een combiticket te kopen voor een rondleiding in de Kamphuisen siroopwafelfabriek én de Gouda Cheese Experience. Daar ontdek je in ongeveer een uur op een interactieve manier alles over Goudse kaas, inclusief proeverij.
De stroopwafels van van Vliet zijn te koop bij Berg’s Bakery. De Stroopwafels van Markus zijn in diverse supermarkten te koop en vlakbij het station in een automatische stroopwafelmuur. Erg handig, zo kon ik op weg naar huis nog een lekkernij “uit de muur trekken”!
Ingenieuze smaakcombinaties bij Chocoatelier PUUR
Bij Chocoladeatelier PUUR worden bonbons op ambachtelijke wijze gemaakt met gebruik van natuurlijke ingrediënten zonder chemische geur- of kleurstoffen of andere toevoegingen. PUUR dus en dat proef je! Na zijn carrière als ingenieur is Peter sinds 2006 werkzaam als bevlogen chocolatier. Na het proeven bleek dat hij ook erg goed is in het ontwikkelen van ingenieuze smaakcombinaties. Het vaste assortiment biedt een grote keuze maar voor bepaalde gelegenheden zijn er ook nog special editions. De aspergebonbon en bonbons met wadwater en zeekraal of korenwijn voor de Goudse Haringparty zijn tijdelijk verkrijgbaar.
Ik kon mijn nieuwsgierigheid naar spannende smaken niet bedwingen en kocht er een paar voor thuis. Gelukkig hoef ik geen award voor beste bonbon uit te reiken want ik proefde meerdere kanshebbers. Lychee Roos, Kandijkoek Yuzu en Hazelnoot waren wat mij betreft gelijkwaardige finalisten! En ik moet zeker nog eens terug, al is het alleen al voor de bonbons met zwarte sesam honing gember of die met zwarte bes viool, deze waren dit keer helaas uitverkocht. Sla dit adres dus niet over bij een bezoek aan Gouda. Ook leuk om te weten is dat er workshops geboekt kunnen worden. De vitrines in de winkel waar normaliter de bonbons prijken worden dan op miraculeuze wijze getransformeerd tot werktafels.
Genieten en gezelligheid in Renés Kitchen
We begonnen onze Goudse foodtour met onze stadsgids René en sloten deze dag op gepaste wijze af aan de eettafel in zijn keuken. Ook wel bekend als huiskamerrestaurant Renés Kitchen waar genieten en gezelligheid centraal staan. Met vrienden, familie of collega’s kun je samen met René aan de slag om met verse ingrediënten een diner te bereiden. Het eten is uiteraard belangrijk maar de gesprekken en beleving rondom net zozeer. De mooie herinneringen om op terug te kijken neem je immers inclusief een volle buik mee naar huis. De vrolijke kunstzinnige objecten in de huiskamer zijn ook vermeldenswaardig, zoals de lepellamp die de immense eettafel verlicht. Toch liever genieten in eigen omgeving van een diner? Ook daar heeft deze hartelijke gastheer, met de gevatte lijfspreuk “never trust a skinny chef”, vele mogelijkheden voor. Hij kan ook komen koken op locatie!
Beleef veelzijdig Gouda
Zoals je hebt kunnen lezen was het een enerverende dag waarin veel was te zien, proeven en beleven. Ik heb het hier vooral het gehad over de eet- en drink gerelateerde kant. Maar in een historische omgeving als Gouda is dit niet los te koppelen van alles wat deze stad nog meer te bieden heeft. Een rondleiding door Gouda en een bezoek aan een van de vele musea is daarom ook een aanrader. Dan leer en ervaar je meer van de feiten en historie die deze stad nog steeds uitademt. Op de website van Welkom in Gouda en Ontdek Gouda kan de voorpret en voorbereiding alvast beginnen. Wissel je bezoek aan Gouda af met een terras, een lunch of een van de andere versnaperingen. Met bovengenoemde tips moet dat vast goedkomen!
Veel plezier!
Dit artikel is tot stand gekomen met dank aan de uitnodiging van VVV Gouda en Check-in PR
