Hutspot met pittige gehaktballen

In de Leidse binnenstad zijn de voorbereidingen inmiddels al in volle gang voor de viering van Leidens Ontzet op 3 oktober. Van ‘s ochtends vroeg tot ‘s avonds laat kun je je die dag in het feestgedruis storten. Beginnend bij de reveille, door naar het uitdelen van haring en wittebrood, de optocht, de kermis, het straattheater en allerlei andere festiviteiten, tot aan het vuurwerk laat in de avond. Maar het feest begint eigenlijk al op de avond van 2 oktober met de Taptoe en niet te vergeten de traditionele gezamenlijke hutspotmaaltijd, waar leden van de 3 October Vereeniging gratis naar toe kunnen. Want hutspot is een belangrijk onderdeel van de viering van het Leidens Ontzet. De Leidse kinderen krijgen het hier al met de “paplepel ingegoten” tijdens de traditionele hutspot lunch op vele Leidse basisscholen in de week voorafgaand aan het Leidens Ontzet.

Hutspot met een eigen twist

Ik woon inmiddels al bijna 30 jaar in deze mooie stad en met een Leidse familie én schoonfamilie is mijn receptenverzameling natuurlijk niet compleet zónder een hutspot recept! Het is echter wel een recept met mijn eigen draai. Oorspronkelijk wordt hutspot met klapstuk (suddervlees) gegeten, maar ik maak het altijd met een pittige gehaktbal. Het is daardoor niet alleen veel sneller klaar, maar bovendien is de combinatie van de zoetige wortel en ui met de pittige kruiden in de gehaktballen erg lekker. Op zijn Leids gezegd: “Hutspot met pittuguh balluh, lekkurr jûh!!”.

De hoeveelheid hutspot is voor 4 – 5 personen, de gehaktballen voor 6 – 8 personen. De overgebleven gehaktballen kun je invriezen, maar zijn op een broodje ook heerlijk. Of pas de hoeveelheid hutspot aan en maak het recept voor 6 personen. Volg dan de hoeveelheden die tussen haakjes staan en voeg ook iets meer water toe.

Ingrediënten voor de hutspot:

• 800 g winterpeen* (1100 g)
• 1200 g aardappelen* (1600 g)
• 600 g uien*  (800 g)
• 1-2 runder- (of groente)bouillonblokjes** (of groente- voor een vegetarisch alternatief)
• 2-3 blaadjes laurier
• 1 liter water
• klontje roomboter
• zout naar smaak
• (versgemalen) zwarte peper

*  Ongeschild gewogen

** Per merk kan de sterkte van een bouillonblokje verschillen. Indien 1 blokje voor 500 ml bouillon is, neem er dan 2. Als 1 blokje voor 1 liter bouillon is, dan is 1 blokje voldoende

Ingrediënten voor de pittige gehaktballen:

• 850 g rundergehakt
• 1 zakje nasikruiden met gedroogde groente (van Inproba, 42 g)***
• 1-2 tl sambal oelek, naar eigen smaak
• 1 ei
• 3 el paneermeel
• boter/ olie

*** het zoutgehalte kan per merk sterk verschillen, voor dit recept heb ik de nasikruiden van Inproba gebruikt

Voor de jus:

• 3 el ketjap manis
• 3 el ketchup
• 150 ml water

Een el (eetlepel) is 15 ml en een tl (theelepel) is 5 ml, gemeten met keukenmaatschepjes.

Vegetarische alternatief: als alternatief voor de gehaktballen kun je ook vegetarische balletjes gebruiken. De jus kun je er dan apart bij maken. Fruit dan eventueel eerst een uitje en voeg daarna de jus ingrediënten toe en laat de jus nog even sudderen.

Bereiding:

1. Begin met de hutspot. Schil en was de aardappelen en snijd ze in stukken (5 cm). Schil en was de winterpeen en snijd ze in plakken (1 cm). Schil de uien en snijd ze in grove stukken. Doe alles in een ruime pan op het vuur met 1 liter water, 2 bouillonblokjes (of minder, zie **)  en 2-3 laurierblaadjes. Zet de pan met deksel op het vuur en check na ongeveer 25 minuten of de wortel en aardappel gaar zijn. Begin ondertussen met de bereiding van de gehaktballen.
2. Meng het gehakt met ei, paneermeel, sambal en nasikruiden. Rol er 12 ballen van (van ongeveer 80 gram) en bak deze in olie of boter. Als de ballen rondom mooi bruin zijn, voeg je de ketchup, de ketjap en 150 ml water toe. Roer het om en laat de ballen met de deksel op de pan 10-15 minuten pruttelen of tot ze gaar zijn.
3. Als de wortel en aardappel gaar zijn, giet de pan dan af (kookvocht niet weggooien, zie tip). Zorg dat ál het vocht is afgegoten, anders wordt de hutspot te nat. Verwijder de laurierblaadjes, voeg een klontje boter toe en stamp alles met een pureestamper tot een grove puree. Proef of er nog wat zout bij moet, maar doe er in ieder geval royaal (versgemalen) zwarte peper bij. Serveer de hutspot met de gehaktballen in een ouderwets “kuiltje” jus.

Tip: Bewaar het kookvocht van de hutspot, het is een heerlijke basis voor een groentesoep!

Tip: Als je een restje hutspot over hebt, bak het dan de volgende dag met een beetje roomboter op in een koekenpan, hij is dan zelfs nóg lekkerder!

Om alvast in de Leidse stemming te komen, moet je echt even luisteren naar Leids voor beginners of Lalala Leiden van Jochem Myjer, Leidens grappigste inwoner!

Heb je dit recept gemaakt? Ik ben erg benieuwd wat je ervan vond! Je kunt je reactie onderaan deze pagina achterlaten. Of laat het me weten via Facebook, Instagram of Twitter, een foto van je gerecht vind ik ook erg leuk!

Veel plezier en eet smakelijk!